De vroege jaren van Vincent van Gogh

1881 Etten

Vincent van Gogh leefde een moeizaam bestaan waarin hij verschillende beroepen uitoefende. In 1881 gaat hij op 28-jarige leeftijd terug naar zijn ouderlijk huis te Etten. Daar begon hij serieus aan zijn carriëre als kunstenaar. Schilderen doet hij nog niet, hij concentreert zich op tekenen en hoopt op deze manier ooit een baantje als illustrator te bemachtigen.
De onderwerpen die hij tekent zijn voornamelijk arbeiders aan het werk en landschappen. Zijn fascinatie voor 'mensen-nesten', waarin de allerarmsten wonen, blijkt al uit deze periode.
Tijdens kerst 1881 komen de groeiende spanningen van het wonen bij zijn ouders tot een climax. Zijn vader gooit hem eruit.

December 1881 Den Haag

Vincent vertrekt naar Den Haag, huurt daar een huisje, en concentreert zich vrijwel geheel op het tekenen. Slechts af en toe maakt hij een geschilderde studie of aquarel.
Zijn grote compassie doet hem besluiten een arme zwangere prostituee en haar kind in huis te nemen. Zelf zonder baan, vertrouwt hij volledig op de financiële tegemoetkoming van zijn broer Theo, die in Parijs woont en een baan als kunsthandelaar heeft.

1882 Den Haag

Het is hier in Den Haag waar Vincent in augustus zijn eerste serie olieverfschilderijen maakt. Slechts 11 ervan zijn bewaard gebleven.
Vincent zelf noemt ze studies en niet schilderijen. Hij ziet studies als een analyse van delen van de natuur, terwijl een schilderij een persoonlijk gezichtspunt uitbeeldt.
Door geldgebrek is hij gedwongen te stoppen met schilderen en richt hij zich weer op het tekenen.
Met het tekenen concentreert hij zich op figuurstudies, gebruik makend van Sien en haar kind als modellen. Af en toe trekt hij de polder in om boeren en landschappen te tekenen.

Zomer 1883 Den Haag

Tijdens de zomer van 1883 heeft Vincent wat extra financiële ruimte wat hem in staat stelt zijn tweede serie olieverfschilderijen te maken. Veertien van deze schilderijen zijn er bekend.
Rond deze tijd komen zijn plannen om Den Haag te verlaten en naar Drenthe te gaan tot wasdom. In augustus besluit hij Sien en haar kind te verlaten en vertrekt in zijn eentje naar Drenthe. Op Dinsdag 11 september 1883 reist hij per trein naar Drenthe.

September - December 1883 Drenthe

Vincent arriveert in het toen nog erg kleine Hoogeveen waar hij een paar weken zal vertoeven.
Begin oktober vertrekt hij met een schuit naar de meer geïsoleerde Zuid-Oost hoek van Drenthe. Hij komt in het dorpje Nieuw-Amsterdam / Veenoord terecht.
De eenzaamheid, de onvriendelijke bevolking, het geldgebrek en schrijnend tekort aan schildersmaterialen noodzaken hem om op te geven en terug te gaan naar het ouderlijk huis. Op 4 december loopt Vincent terug naar Hoogeveen om zijn daar achtergelaten spullen op te pikken en reist vervolgens door naar Nuenen waar zijn ouders dan wonen.
In Drenthe schilderde Vincent een aantal studies, de derde serie olieverfschilderijen , zie Drentse schilderijen.

December 1883 Nuenen - Frankrijk

Vanaf december 1883 verblijft Vincent bij zijn ouders te Nuenen. Tijdens deze periode schildert hij veel en het beroemde schilderij "De aardappeleters" is van deze tijd.
Vanuit Nuenen vertrekt Vincent in 1885 naar België en vervolgens Frankrijk. Hij zou nooit meer terugkomen in zijn geboorteland.
De bovengenoemde periode in Nederland wordt vaak omschreven als zijn 'vroege periode'.

Plaggenhut met stokken & Vincent van Gogh - door Carl & Ans 2003-2005.

Klik op het plaatje voor een grotere versie

Schuur met mosdak
Tekening
Etten, 1881
F842, JH5

Meisje in het wit tussen de bomen
Olieverf op canvas
Den Haag, Augustus 1882
F8, JH182

Bosrand
Olieverf op canvas op paneel
Den Haag, Augustus 1882
F192, JH184

Boerenhuizen
Olieverf op canvas
Drenthe, Sep - Nov 1883
F17, JH395

Huisje met hopen turf
Olieverf op canvas
Drenthe, November 1883
F22, JH421

schilderijen-overzicht