|
Techniek 1
Nadat Vincent begonnen was met olieverf in 1882, experimenteerde hij gedurende de eerste jaren en was zoekende
naar zijn eigen techniek.
Dit wordt geïllustreerd door een brief van 17 september 1883:
"Liebermann had ik reeds iets van gehoord, doch uw beschrijving van zijn
factuur vooral geeft mij meer licht omtrent hem. Zijn kleur moet oneindig
beter dan Henkes zijn, ge zegt het heel goed, 'leikleurig met overgangen tot
grijsgeel & grijsbruin.' Ik begrijp het er volkomen uit. Dat, die manier van
schilderen is een heerlijk ding als men erachter is. En dat ik veel verlang te
schilderen is juist wegens ik in mijn factuur iets vasts en - ofschoon ik menigeen
hoorde zeggen: je moet geen systeem hebben - toch heel graag iets systematisch
wilde hebben, wat hij en meer anderen hebben."
Helaas ben ik niet in de positie om de techniek waarmee "Plaggenhut met stokken" geschilderd
is te analyseren.
Wat echter wel gedaan kan worden is het schilderwerk in detail bekijken om te zien of
er bepaalde karakteristieke zaken gevonden kunnen worden.
Bij een eerste oppervlakkige beschouwing is het schilderij in drie delen te verdelen:
- de lichte lucht
- de donkere plaggenhut en het vlakke land
- de figuren
De lichte lucht
De verf waarmee de lucht geschilderd is lijkt in redelijke conditie te verkeren.
Er zijn weliswaar haarscheuren aanwezig maar ik heb begrepen dat dit normaal is.
Wat opvalt is de dikke laag verf waarmee de lucht geschilderd is. Dit is duidelijk
zichtbaar bij de overgang tussen het dak en de lucht.

Een typisch aspect is het verloop van de vlakheid van de verflaag van boven naar beneden
gezien. Aan de bovenzijde is de verflaag redelijk vlak, de penseelstreken en lijntjes van
de haren zijn duidelijk te zien. Verder naar beneden lijkt de verf dikker te worden
en het oppervlak wordt onregelmatig, als een soort golfpatroon.
In dit onderste deel, wat onregelmatig is qua oppervlak, zijn de penseelstreken slecht zichtbaar.


Hier is een ander gedeelte van de lucht afgebeeld. De tweede foto laat de lucht zien
van het bekende Drentse schilderij "Huisje met hopen turf".
Ik beschik niet over detail fotos van "Huisje met hopen turf", waardoor ik niet
genoeg 'in kan zoomen' om zaken als penseelstreken en sporen van penseelharen
te laten zien. Bij beoordeling van deze fotos is van belang dat "Huisje met hopen
turf" circa twee zo groot is als "Plaggenhut met stokken".

De manier waarop de lucht aan de linkerzijde van het dak geschilderd is is typisch. Er is
een kleurverloop in de lucht aangebracht, volgens een gradiënt in verticale richting. De contour
van het dak is echter geschilderd met de richting van de dakrand mee. Dit resulteert in
een foutieve weergave van de kleuren van de lucht.
Dit lijkt een amateuristisch aspect van het schilderij te zijn.
Wanneer we de twee schilderijen uit de Drentse periode waarop hutten afgebeeld zijn ("Huisje
met hopen turf" en "Boerderijen"), nauwkeurig bekijken dan ze we deze zelfde fout ook bij
deze schilderijen!
Bij het schilderij "Huisje met hopen turf" is het zelfs in de lage resolutie plaatjes zichtbaar.
(Alhoewel men de schilderijen in werkelijkheid moet bekijken om het effect echt duideljk te zien).

De donkere plaggenhut en het vlakke land
Zoals eerder reeds opgemerkt is de verflaag onregelmatig van oppervlak, met name
in de onderste helft van het schilderij is dit het geval. Op een kleine schaal
bezien bestaat het verfoppervlak uit vele kleine 'kraters'. Dit effect is zichtbaar
op deze foto van het dak.

De onregelmatigheid van het verfoppervlak maakt het (tenminste voor mij) onmogelijk
om aspecten van de toegepaste techniek met het blote oog te onderscheiden.
Pas nadat ik het schilderij met een sterke loep bekeek werden zaken als
verfstreken en kleuren zichtbaar. Dit wordt behandeld in de sektie "Techniek 2".
Van enige afstand bezien is de muur van de plaggenhut geschilderd met een hoop
impasto. Dit is in een detailfoto als deze niet duidelijk zichtbaar.

De figuren
In het schilderij "Plaggenhut met twee stokken" zijn twee figuurtjes weergegeven, een
vrouw en een kind. Of deze in de stijl van Van Gogh geschilderd zijn wordt duidelijk aan
de hand van deze foto's. De rechterfoto zijnde een detail uit het schilderij "Turfschuit
met twee figuren".
Zie de sektie
Techniek 2
voor macro-foto's.
Plaggenhut met stokken & Vincent van Gogh - door Carl & Ans 2003-2005.
|